Tricenario Gregoriano 1967 г. – правілы бесперапыннасці грыгарыянкі

Што гэта за дакумент

Tricenario Gregoriano – кароткая дэкларацыя (лац. declaratio) Святой Кангрэгацыі Сабора ад 24 лютага 1967 г. пад назвай De continuitate celebrationis Missarum Tricenarii Gregoriani – «Пра бесперапыннасць цэлебравання Імшаў грыгарыянскага трыццацідзёння». Назва, пад якой яе цытуюць, паходзіць ад першых слоў. Дакумент мае адну мэту: вырашыць, што адбываецца з грыгарыянкай, калі серыя трыццаці Імшаў перапыняецца.

Хто яго выдаў і дзе ён апублікаваны

• Орган: Святая Кангрэгацыя Сабора (Sacra Congregatio Concilii) – установа Рымскай курыі, якую яшчэ ў 1967 г. перайменавалі ў Кангрэгацыю па справах духавенства.
• Па чыім даручэнні: дэкларацыя была выдадзена «па даручэнні Папы Паўла VI» (de mandato Summi Pontificis Pauli VI).
• Подпісы: арцыбіскуп П'етра Палацыні, сакратар Кангрэгацыі, і Фларэнцыа Раміта, падсакратар.
• Публікацыя: «Acta Apostolicae Sedis» 59 (1967), с. 229–230 – у раздзеле актаў Кангрэгацыі, адразу пасля адказу на сумнеў наконт дзён пакаяння, выдадзенага ў той жа дзень.

Поўны тэкст

Беларускі пераклад па сэнсе (на падставе лацінскага тэксту і польскага студыйнага перакладу liturgista.pl):

Серыя трыццаці грыгарыянскіх Імшаў, перапыненая з-за непрадбачанай перашкоды (напрыклад, раптоўнай хваробы) або іншай разумнай прычыны (напрыклад, цэлебравання пахавальнай або шлюбнай Імшы), паводле пастановы Касцёла захоўвае плён гэтай малітвы, прызнаны практыкай Касцёла і пабожнасцю вернікаў; пры гэтым на святары, які цэлебруе, застаецца абавязак як мага хутчэй дапоўніць цэлебраванне трыццаці Імшаў. Ардынарый жа хай адпаведна пільнуе, каб у такой важнай справе не здаралася злоўжыванняў.

Лацінскі тэкст паводле «Acta Apostolicae Sedis»:

„Tricenario Gregoriano, quod ex improviso impedimento, (e. g. superveniente morbo), aut ex alia rationabili causa, (e. g. celebratione Missae funeris vel sponsalium), interrumpitur, ex dispositione Ecclesiae, fructus suffragii servantur, quos eidem Tricenario praxis Ecclesiae et pietas fidelium hucusque agnoverunt, firma obligatione Sacerdotis celebrantis quamprimum complendi celebrationem triginta Missarum. Ordinarius vero opportune invigilet ne in re tanti momenti abusus irrepserint.”

Тлумачэнне па чарзе

Калі перапынак не шкодзіць

Дакумент называе дзве катэгорыі прычын. Першая – непрадбачаная перашкода, лац. improvisum impedimentum, з прыкладам раптоўнай хваробы (superveniente morbo). Другая – іншая разумная прычына (alia rationabilis causa): прыкладам служыць пахавальная або шлюбная Імша, якую святар павінен цэлебраваць у іншай інтэнцыі. Абодва прыклады пададзены як ілюстрацыі («напрыклад»), а не як закрыты пералік.

Што захоўваецца

Ключавая фармулёўка гучыць: fructus suffragii servantur – «захоўваецца плён заступніцкай малітвы». Гаворка пра той плён, які грыгарыянцы «дагэтуль прызнавалі практыка Касцёла і пабожнасць вернікаў». Такім чынам, дэкларацыя не вызначае новых духоўных вынікаў і не вымярае іх; яна толькі сцвярджае, што перапынак з абгрунтаванай прычыны іх не адбірае. Адбываецца гэта ex dispositione Ecclesiae – «паводле пастановы Касцёла».

Абавязак святара

Захаванне плёну не вызваляе святара ні ад чаго. Дэкларацыя падкрэслівае яго «трывалы абавязак» (firma obligatione) як мага хутчэй (quamprimum) дапоўніць трыццаць Імшаў. Серыя, такім чынам, павінна быць завершана, а не пакінута.

Пільнаванне ардынарыя

Апошні сказ даручае ардынарыю клапаціцца, каб «у такой важнай справе» не ўкраліся злоўжыванні. Палёгка тычыцца сапраўдных перашкод – яна не можа стаць падставай для адвольнага перапынення грыгарыянак.

Што змяніла дэкларацыя

Сам дакумент не апісвае ранейшых правілаў, але яго назва і змест паказваюць, на якое пытанне ён адказваў. Дагэтуль бесперапыннасць трыццаці Імшаў разумелі строга: перапынак ставіў пад пытанне ўсю серыю. Дэкларацыя 1967 г. прымае, што серыя, перапыненая з непрадбачанай або разумнай прычыны, захоўвае свой плён пры ўмове неадкладнага дапаўнення Імшаў, якіх не хапае. Патрабаванне бесперапыннасці засталося – змякчылі толькі наступствы перапынку, у якім ніхто не вінаваты.

Затое дэкларацыя нічога не кажа пра перапынак па чыёйсьці віне. У душпастырскай практыцы прынята, што калі святар прапусціў Імшу па ўласнай віне, серыю цэлебруюць нанава. Асобна не згадваецца і Пасхальнае Трыдуум, хоць у Вялікую Пятніцу Імша не цэлебруецца. Гэтыя пытанні мы практычна разглядаем у артыкуле ці можна перапыніць грыгарыянскую Імшу.

Чаму гэта важна для сем'яў

Дэкларацыя дае тым, хто замаўляе, упэўненасць, што хвароба святара ці нечаканае пахаванне ў парафіі не перакрэсляць ахвяраванай грыгарыянкі. Паводле вучэння Касцёла пра ачышчэнне пасля смерці мы дапамагаем памерлым перш за ўсё праз Эўхарыстычную Ахвяру (ККК 1032), а Касцёл клапоціцца, каб гэтая малітва цэлебравалася сумленна. Больш пра саму практыку прачытаеце на старонцы грыгарыянскія Імшы, пра яе пачаткі – у гісторыі грыгарыянскіх Імшаў, а пра іншыя формы малітвы – у аглядзе імшальных інтэнцый. Калі Вы хочаце ахвяраваць трыццаць Імшаў за блізкага чалавека, замоўце грыгарыянку ў нашай парафіі.

Крыніцы

• Acta Apostolicae Sedis 59 (1967), с. 229–230 (PDF, vatican.va)
• Liturgista.pl – дэкларацыя «Tricenario Gregoriano», польскі пераклад (па-польску)
• Езуіты, парафія святога Стэфана – імшальныя інтэнцыі (па-польску)