Малітвы за душы ў Чыстцы – каронка, малітва св. Гертруды, літанія

Коратка

За душы ў Чыстцы можна маліцца любой малітвай, ахвяраванай у іх інтэнцыі. Часцей за ўсё адмаўляюць «Вечны супакой», Псальм 130 «З глыбіні», Ружанец ці каронку, а таксама малітву, якую прыпісваюць св. Гертрудзе. Найкаштоўнейшым дарам застаецца Святая Імша (ККК 1032). Ніжэй мы сабралі тэксты і спосаб адмаўлення – пра тое, чаму Касцёл моліцца за памерлых, мы пішам на старонцы малітва за памерлых.

Вечны супакой

Найкарацейшая і найбольш вядомая малітва за памерлых, перанятая з лацінскай літургіі (Requiem aeternam):

Вечны супакой дай ім, Пане, а святло вечнае хай ім свеціць. Няхай спачываюць у супакоі. Амэн.

За адну асобу: «Вечны супакой дай яму (ёй), Пане… няхай спачывае ў супакоі». На заканчэнне малітваў за памерлых часта дадаюць даўні заклік: «Душы вернікаў памерлых праз міласэрнасць Божую няхай спачываюць у супакоі. Амэн». З малітвай «Вечны супакой» Касцёл звязвае частковы адпуст, які можна ахвяраваць за памерлых, – падрабязнасці на старонцы адпуст за памерлых.

Псальм 130 (129) – «З глыбіні»

Пакаянны псальм, у лацінскай традыцыі вядомы як De profundis, стагоддзямі адмаўляны за памерлых у літургіі, ля магіл і вечарамі дома. Ніжэй – пераклад па сэнсе; для літургічнага ўжытку карыстайцеся тэкстам з зацверджанага беларускага выдання Бібліі або Літургіі гадзін:

З глыбіні клічу да Цябе, Пане,
Пане, пачуй голас мой!
Няхай вушы Твае будуць уважлівыя
да голасу малення майго.
Калі Ты, Пане, будзеш памятаць грахі,
Пане, хто ўстоіць?
Але ў Цябе – прабачэнне,
каб Цябе шанавалі са страхам Божым.
Спадзяюся на Пана,
спадзяецца душа мая,
чакаю Ягонага слова.
Душа мая чакае Пана
больш, чым вартаўнікі – світання.
Няхай Ізраэль чакае Пана,
бо ў Пана – міласэрнасць
і шчодрае ў Яго адкупленне.
Ён адкупіць Ізраэля
ад усіх яго грахоў.

Пасля псальма адмаўляюць «Вечны супакой». Іншыя біблейскія карані гэтай малітвы мы разглядаем у тэксце малітва за памерлых у Бібліі.

Каронка за памерлых – як яе адмаўляць

«Каронка за памерлых» не мае адной афіцыйнай формы – у малітоўніках сустракаецца некалькі варыянтаў. Найпрасцейшы, які адмаўляюць на звычайным ружанцы, выглядае так:

1. На крыжыку і першых пацерках: Веру ў Бога, Ойча наш, тры разы Вітай, Марыя.
2. На кожнай вялікай пацерцы: Ойча наш (або Псальм 130, або заклік «Душы вернікаў памерлых…»).
3. На кожнай з дзесяці малых пацерак: Вечны супакой дай ім, Пане…
4. На заканчэнне: Душы вернікаў памерлых праз міласэрнасць Божую няхай спачываюць у супакоі. Амэн.

Пяць дзясяткаў даюць пяцьдзясят «Вечных супакояў»; некаторыя адмаўляюць двойчы па пяць – адсюль вядомая назва «сто разоў Вечны супакой». Колькасць не мае магічнага значэння: важныя вера і любоў, з якімі мы даручаем памерлых Богу.

Каронка да Божай Міласэрнасці за памерлых

Шмат вернікаў ахвяруе за памерлых Каронку да Божай Міласэрнасці. Яе тэкст паходзіць з Дзённіка св. Фаўстыны (п. 476) і адмаўляецца без змен, а інтэнцыю – «за душу св. п. N.» або «за душы ў Чыстцы» – выказваюць на пачатку:

• на пачатку: Ойча наш, Вітай, Марыя, Веру ў Бога;
• на вялікіх пацерках: Вечны Айцец, ахвярую Табе Цела і Кроў, Душу і Боскасць найумілаванейшага Сына Твайго, Пана нашага Езуса Хрыста, на адпушчэнне грахоў нашых і ўсяго свету.
• на малых пацерках (10 разоў): Дзеля Ягонай балючай мукі будзь міласэрны да нас і ўсяго свету.
• на заканчэнне (3 разы): Святы Божа, Святы Моцны, Святы Несмяротны, змілуйся над намі і над усім светам.

Малітва св. Гертруды за душы ў Чыстцы

Гэтую кароткую малітву прыпісваюць св. Гертрудзе Вялікай з Гельфты (пам. каля 1302), манахіні і містыцы. Пераклад папулярнай версіі:

Вечны Айцец, ахвярую Табе Найдаражэйшую Кроў Твайго Боскага Сына, Езуса, у еднасці з усімі Святымі Імшамі, якія сёння цэлебруюцца ва ўсім свеце, за ўсе душы, што церпяць у Чыстцы, за грэшнікаў ва ўсім свеце, за грэшнікаў ва ўсеагульным Касцёле, за маіх хатніх і маю сям'ю. Амэн.

Шчырая заўвага. Да малітвы часта дадаюць «абяцанне», што кожнае яе адмаўленне вызваляе з Чыстца тысячу душ. Такога абяцання няма ў пісаннях св. Гертруды, і Касцёл ніколі яго не пацвярджаў – гэта пазнейшы, прыватны пераказ. Сама малітва прыгожая і правільная: яна яднае нас з Ахвярай Хрыста, якая звяршаецца ў кожнай Імшы. Аднак Касцёл не пералічвае малітвы на «колькасць душ» ці на дні (гл. Чыстэц у вучэнні Касцёла), а нават прызнаныя прыватныя аб'яўленні не належаць да дэпазіту веры (ККК 67).

Літанія і Ружанец

У малітоўніках Вы знойдзеце таксама літанію за памерлых – у некалькіх варыянтах, для прыватнага адмаўлення; выбірайце тэкст з малітоўніка, выдадзенага з касцёльнай ухвалай. Можна таксама ахвяраваць за памерлых увесь Ружанец або адзін дзясятак штодня, дадаючы пасля кожнага «Вечны супакой».

Калі маліцца

• Лістапад – у каталіцкай традыцыі месяц малітвы за памерлых; 2 лістапада прыпадае Дзень успаміну ўсіх памерлых вернікаў, а з 1 па 8 лістапада можна атрымаць поўны адпуст за памерлых.
• Гадавіны – смерці, нараджэння, імянін блізкага чалавека.
• Штодня – адно «Вечны супакой» пасля вячэрняга пацеру або малітвы перад ежай.
• Ля магілы і праходзячы міма могілак.

Малітвы за памерлых бацькоў, мужа, жонку ці дзіця мы сабралі асобна ў тэксце малітва за памерлых бацькоў.

Імша – найважнейшая малітва за памерлых

Усе гэтыя малітвы маюць свой цэнтр у Эўхарыстыі, якую Касцёл ад пачатку ахвяруе за памерлых (ККК 1371). За ўсе душы ў Чыстцы Вы можаце замовіць адну Імшу або навэнну за памерлых, а за адну канкрэтную асобу – трыццаць грыгарыянскіх Імшаў. Выберыце форму ў форме замовы; падрабязнасці і тэрміны мы ўзгадняем у адказе па e-mail. Больш практычнай інфармацыі – у даведніку Імша за памерлага.

Крыніцы

• Біблія Тысячагоддзя – Псальм 130 (129) (па-польску)
• Катэхізіс Каталіцкага Касцёла – п. 67, 1032, 1371
• Дзённік св. сястры Фаўстыны – п. 476 (Каронка да Божай Міласэрнасці)
• Fr. J. Zuhlsdorf, «Does the St. Gertrude Prayer release 1000 souls from Purgatory?» – пра паходжанне «абяцання 1000 душ» (па-англійску)