Modlitwy za dusze czyśćcowe – koronka, modlitwa św. Gertrudy, litania

W skrócie

Za dusze czyśćcowe można modlić się każdą modlitwą ofiarowaną w ich intencji. Najczęściej odmawia się „Wieczny odpoczynek”, Psalm 130 „Z głębokości”, różaniec lub koronkę oraz modlitwę przypisywaną św. Gertrudzie. Najcenniejszym darem pozostaje Msza święta (KKK 1032). Poniżej zebraliśmy teksty i sposób odmawiania – o tym, dlaczego Kościół modli się za zmarłych, piszemy na stronie modlitwa za zmarłych.

Wieczny odpoczynek

Najkrótsza i najbardziej znana modlitwa za zmarłych, przejęta z łacińskiej liturgii (Requiem aeternam):

Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie, a światłość wiekuista niechaj im świeci. Niech odpoczywają w pokoju wiecznym. Amen.

Za jedną osobę: „…racz mu (jej) dać, Panie… niech odpoczywa w pokoju wiecznym”. Na zakończenie modlitw za zmarłych dodaje się często dawne wezwanie: „Dusze wiernych zmarłych przez miłosierdzie Boże niech odpoczywają w pokoju. Amen.” Z modlitwą „Wieczny odpoczynek” Kościół wiąże odpust cząstkowy, który można ofiarować za zmarłych – szczegóły na stronie odpust za zmarłych.

Psalm 130 (129) – „Z głębokości”

Psalm pokutny, w tradycji łacińskiej nazywany De profundis, od wieków odmawiany za zmarłych w liturgii, przy grobach i wieczorem w domach. Tekst według Biblii Tysiąclecia:

Z głębokości wołam do Ciebie, Panie,
o Panie, słuchaj głosu mego!
Nakłoń swoich uszu
ku głośnemu błaganiu mojemu!
Jeśli zachowasz pamięć o grzechach, Panie,
Panie, któż się ostoi?
Ale Ty udzielasz przebaczenia,
aby Cię otaczano bojaźnią.
W Panu pokładam nadzieję,
nadzieję żywi moja dusza:
oczekuję na Twe słowo.
Dusza moja oczekuje Pana
bardziej niż strażnicy świtu.
Niech Izrael wygląda Pana.
U Pana bowiem jest łaskawość
i obfite u Niego odkupienie.
On odkupi Izraela
ze wszystkich jego grzechów.

Po psalmie odmawia się „Wieczny odpoczynek”. Inne biblijne korzenie tej modlitwy omawiamy w tekście modlitwa za zmarłych w Biblii.

Koronka za zmarłych – jak ją odmawiać

„Koronka za zmarłych” nie ma jednej urzędowej formy – w modlitewnikach spotyka się kilka wersji. Najprostsza, odmawiana na zwykłym różańcu, wygląda tak:

1. Na krzyżyku i pierwszych paciorkach: Wierzę w Boga, Ojcze nasz, trzy razy Zdrowaś Maryjo.
2. Na każdym dużym paciorku: Ojcze nasz (lub Psalm 130 albo wezwanie „Dusze wiernych zmarłych…”).
3. Na każdym z dziesięciu małych paciorków: Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie…
4. Na zakończenie: Dusze wiernych zmarłych przez miłosierdzie Boże niech odpoczywają w pokoju. Amen.

Pięć dziesiątek daje pięćdziesiąt „Wiecznych odpoczynków”; niektórzy odmawiają dwa razy po pięć – stąd znana nazwa „sto razy Wieczny odpoczynek”. Liczba nie ma znaczenia magicznego: liczy się wiara i miłość, z jaką polecamy zmarłych Bogu.

Koronka do Bożego Miłosierdzia za zmarłych

Wielu wiernych ofiarowuje za zmarłych Koronkę do Bożego Miłosierdzia. Jej tekst pochodzi z Dzienniczka św. Faustyny (nr 476) i odmawia się go bez zmian, a intencję – „za duszę śp. N.” albo „za dusze czyśćcowe” – wypowiada się na początku:

• na początku: Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Wierzę w Boga;
• na dużych paciorkach: Ojcze Przedwieczny, ofiaruję Ci Ciało i Krew, Duszę i Bóstwo najmilszego Syna Twojego, a Pana naszego Jezusa Chrystusa, na przebłaganie za grzechy nasze i całego świata.
• na małych paciorkach (10 razy): Dla Jego bolesnej Męki miej miłosierdzie dla nas i całego świata.
• na zakończenie (3 razy): Święty Boże, Święty Mocny, Święty Nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami i nad całym światem.

Modlitwa św. Gertrudy za dusze czyśćcowe

Ta krótka modlitwa jest przypisywana św. Gertrudzie Wielkiej z Helfty (zm. ok. 1302), mniszce i mistyczce. W popularnym polskim brzmieniu:

Ojcze Przedwieczny, ofiaruję Ci Najdroższą Krew Twojego Boskiego Syna, Jezusa, w łączności ze wszystkimi Mszami świętymi, które są dziś odprawiane na całym świecie, za wszystkie dusze w czyśćcu cierpiące, za grzeszników na całym świecie, za grzeszników w Kościele powszechnym, za moich domowników i moją rodzinę. Amen.

Uczciwa uwaga. Do modlitwy często dołącza się „obietnicę”, że każde jej odmówienie uwalnia z czyśćca tysiąc dusz. Tej obietnicy nie ma w pismach św. Gertrudy i Kościół nigdy jej nie potwierdził – to późniejsze, prywatne podanie. Sama modlitwa jest piękna i poprawna: łączy nas z Ofiarą Chrystusa sprawowaną w każdej Mszy. Kościół nie przelicza jednak modlitw na „liczbę dusz” ani na dni (zob. czyściec w nauce Kościoła), a nawet uznane objawienia prywatne nie należą do depozytu wiary (KKK 67).

Litania i różaniec

W modlitewnikach znajdziesz także litanię za zmarłych – w kilku wersjach, do odmawiania prywatnego; wybieraj tekst z modlitewnika wydanego za aprobatą kościelną. Można też ofiarować za zmarłych cały różaniec albo jedną dziesiątkę dziennie, dodając po każdej „Wieczny odpoczynek”.

Kiedy się modlić

• Listopad – w Polsce tradycyjnie miesiąc modlitwy za zmarłych; 2 listopada przypada Dzień Zaduszny, a od 1 do 8 listopada można uzyskać odpust zupełny za zmarłych.
• Rocznice – śmierci, urodzin, imienin bliskiej osoby.
• Codziennie – jedno „Wieczny odpoczynek” po wieczornym pacierzu albo modlitwie przed posiłkiem.
• Przy grobie i przy przejściu obok cmentarza.

Modlitwy za zmarłych rodziców, męża, żonę czy dziecko zebraliśmy osobno w tekście modlitwa za zmarłych rodziców.

Msza – najważniejsza modlitwa za zmarłych

Wszystkie te modlitwy znajdują swoje centrum w Eucharystii, którą Kościół od początku ofiaruje za zmarłych (KKK 1371). Za wszystkie dusze czyśćcowe możesz zamówić pojedynczą Mszę lub nowennę za zmarłych, a za jedną konkretną osobę – trzydzieści Mszy gregoriańskich. Wybierz formę w formularzu zamówienia; szczegóły i terminy ustalamy w odpowiedzi e-mail. Więcej praktycznych informacji – w przewodniku Msza za zmarłego.

Źródła

• Biblia Tysiąclecia – Psalm 130 (129)
• Katechizm Kościoła Katolickiego – nr 67, 1032, 1371
• Dzienniczek św. Siostry Faustyny – nr 476 (Koronka do Bożego Miłosierdzia)
• Fr. J. Zuhlsdorf, „Does the St. Gertrude Prayer release 1000 souls from Purgatory?” – o pochodzeniu „obietnicy 1000 dusz”