Дзень успаміну ўсіх памерлых вернікаў – малітва і Імшы за памерлых

Усіх Святых і Дзень успаміну памерлых – два розныя дні

Хоць у гутарковай мове абодва дні часта зліваюцца ў адно «свята памерлых», літургія Касцёла выразна іх адрознівае.

Першага лістапада Касцёл глядзіць угору: дзякуе за святых і нагадвае, што кожны пакліканы да святасці. Другога лістапада ён становіцца ў паставу просьбы – даручае Богу ўсіх памерлых, асабліва тых, пра каго ўжо ніхто не памятае. Штогадовы ўспамін усіх памерлых вернікаў загадаў адзначаць у кляштарах сваёй кангрэгацыі святы Адзілон, абат з Клюні (пам. 1048); адтуль звычай паступова пашырыўся на ўвесь Заходні Касцёл. Паколькі ж многія вернікі ідуць на могілкі ўжо 1 лістапада, народная пабожнасць яднае абодва дні ў агульны час памяці.

Лістапад – месяц малітвы за памерлых

У каталіцкай традыцыі ўвесь лістапад – месяц асаблівай памяці пра памерлых. За іх адмаўляюць ружанец, чытаюць выпамінкі, замаўляюць Імшы. У аснове гэтай практыкі – вучэнне Касцёла: хто памёр у Божай ласцы, але яшчэ не цалкам ачышчаны, можа атрымаць дапамогу ад жывых (ККК 1030–1032). Катэхізіс называе міласціну, адпусты і справы пакаяння, а перш за ўсё Эўхарыстычную Ахвяру. Святое Пісанне дае тут прыклад Юды Макавея, які склаў ахвяру прабачэння за палеглых (2 Мак 12,43–46). Шырэй мы пішам пра гэта ў артыкулах малітва за памерлых і Чыстэц у вучэнні Касцёла.

Пры гэтым лістапад не «адзіны правільны» час. Памерлым можна дапамагаць на працягу ўсяго года – лістапад проста нагадвае пра гэта ўсёй супольнасці.

Тры Імшы ў Дзень успаміну памерлых

Другога лістапада кожны святар можа цэлебраваць тры Святыя Імшы. Гэты прывілей пашырыў на ўвесь Касцёл Папа Бенедыкт XV апостальскай канстытуцыяй «Incruentum Altaris» ад 10 жніўня 1915 года, падчас Першай сусветнай вайны. Толькі адну з гэтых Імшаў святар можа цэлебраваць у інтэнцыі, за якую прымае ахвяру; другую ён ахвяруе за ўсіх памерлых вернікаў, трэцюю – у інтэнцыях Святога Айца. На практыцы гэта азначае, што нават калі ў гэты дзень цэлебруецца больш Імшаў, колькасць паасобных інтэнцый, якія святар можа прыняць, абмежаваная.

Як замовіць Імшу за памерлага на Усіх Святых або 2 лістапада

Імшу за памерлага на гэтыя дні замаўляюць гэтак жа, як на любы іншы дзень, – толькі варта зрабіць гэта раней, бо многія сем'і хочуць, каб інтэнцыя выпала менавіта на 1 або 2 лістапада.

1. Выберыце форму: паасобная Імша за памерлага, навэнна за памерлых (дзевяць Імшаў) або трыццаць грыгарыянскіх Імшаў.
2. Запішыце інтэнцыю: імя і прозвішча памерлага, напрыклад «за св. п. Ганну Кавалёву». Паасобная Імша ці навэнна можа ахопліваць некалькі асоб; як гэта сфармуляваць, паказваем у даведніку як сфармуляваць імшальную інтэнцыю.
3. Пазначце жаданую дату: у форме, па e-mail або праз WhatsApp. У адказе па e-mail мы прапануем дату і час; калі 1 або 2 лістапада ўжо не будуць вольнымі, мы назавём найбліжэйшы магчымы тэрмін.
4. Складзіце ахвяру на рахунак парафіі. Пацвярджэнне з інтэнцыяй, датай і часам Імшы мы дасылаем не пазней як праз 2 дні пасля яе паступлення.

Імшы цэлебруюцца ў першую чаргу ў санктуарыі Маці Божай у Бялынічах. Удзельнічаць у іх асабіста не абавязкова – многія з тых, хто замаўляе, яднаюцца духоўна, молячыся ў гэты дзень у сваім касцёле або каля магілы блізкага чалавека.

Ці варта пачынаць грыгарыянку ў лістападзе?

Грыгарыянка – гэта трыццаць Імшаў, якія цэлебруюцца дзень за днём за адну памерлую асобу (больш: што такое грыгарыянка). Няма правіла, якое звязвала б яе з лістападам, – яе можна замовіць у любым месяцы, незалежна ад таго, колькі часу прайшло пасля смерці. Аднак лістапад бывае добрай нагодай: цыкл, пачаты ў пачатку месяца, ахоплівае ўвесь час асаблівай малітвы Касцёла за памерлых, а сям'я мае перад вачыма канкрэтны план памяці.

Пры гэтым трэба памятаць пра дзве рэчы:

• грыгарыянка ахвяруецца толькі за адну асобу – калі Вы хочаце даручыць Богу адразу некалькі блізкіх, лепш падыдзе навэнна або паасобныя Імшы (параўнанне: грыгарыянка ці навэнна),
• тэрмін пачатку залежыць ад таго, калі святар можа ўзяць на сябе абавязак на трыццаць дзён запар. Мы не абяцаем загадзя канкрэтнай даты – актуальныя магчымасці Вы праверыце на старонцы вольныя тэрміны грыгарыянскіх Імшаў, а дату мы пацвярджаем па e-mail.

Калі Вы хочаце, каб цыкл закончыўся ў пэўны дзень – напрыклад, у гадавіну смерці, – напішыце пра гэта ў заяўцы.

Лістападаўскія выпамінкі

Выпамінкі – гэта чытанне імёнаў памерлых, спалучанае з малітвай супольнасці. Найбольш вядомыя лістападаўскія выпамінкі: аднаразовыя (звычайна 1 або 2 лістапада) і актаўныя (на працягу васьмі дзён, 1–8 лістапада). Існуюць таксама гадавыя выпамінкі, якія чытаюцца на працягу ўсяго года. У нашай парафіі праз форму можна падаць гадавыя выпамінкі – тады імёны блізкіх даручаюцца Богу не толькі ў лістападзе.

Выпамінкі не замяняюць Святой Імшы за канкрэтнага памерлага, але добра яе дапаўняюць – гэта дзве розныя формы той самай любові.

Адпуст за памерлых 1–8 лістапада

З 1 па 8 лістапада вернікі, якія наведаюць могілкі і памоляцца за памерлых, могуць кожны дзень атрымаць поўны адпуст, ахвяраваны за памерлых, а 2 лістапада – таксама праз наведванне касцёла або капліцы з малітвай «Ойча наш» і «Веру ў Бога». Неабходныя пры гэтым звычайныя ўмовы: споведзь, Святая Камунія і малітва ў інтэнцыях Святога Айца. Падрабязнасці і практычныя парады мы сабралі на старонцы адпуст за памерлых у лістападзе.

Як духоўна перажыць гэтыя дні на практыцы

• наведайце магілу блізкіх і памаліцеся каля яе – хоць бы кароткім «Вечны супакой»,
• удзельнічайце ў Імшы 1 і 2 лістапада, а калі можаце – прыміце Святую Камунію ў інтэнцыі памерлых,
• замоўце Імшу ў інтэнцыі памерлага або цыкл Імшаў; можна замовіць грыгарыянскія Імшы анлайн або іншую інтэнцыю праз тую самую форму,
• памятайце пра памерлых, за якіх ніхто не моліцца, – менавіта для іх Касцёл устанавіў Дзень успаміну ўсіх памерлых вернікаў.

Крыніцы

• Катэхізіс Каталіцкага Касцёла, п. 958, 1030–1032, 1371
• Апостальская Пенітэнцыярыя, дэкрэт пра адпусты за памерлых (22.10.2020) – спасылаецца на канстытуцыю «Incruentum Altaris» ад 10.08.1915
• Catholic Culture, All Souls, November 2 – тры Імшы і іх інтэнцыі
• Catholic Encyclopedia, All Souls' Day – святы Адзілон з Клюні