Aflaat voor de overledenen van 1 tot 8 november en op Allerzielen – zo helpt u uw dierbaren

Wat is een aflaat

Een aflaat is de kwijtschelding voor God van de tijdelijke straf voor zonden waarvan de schuld al is vergeven (KKK 1471). Een volle aflaat scheldt de hele tijdelijke straf kwijt, een gedeeltelijke aflaat een deel ervan. De Kerk verleent hem door te putten uit de schat van de verdiensten van Christus en de heiligen. Gelovigen kunnen een aflaat voor zichzelf verdienen of hem opdragen voor de overledenen (KKK 1479); voor een andere levende persoon kan men hem niet opdragen.

Achter de aflaat staat de waarheid over het vagevuur en de gemeenschap van de heiligen: de overledenen die de zuivering doormaken, kunnen zichzelf niet meer helpen, maar ons gebed en ons offer kunnen hen wel helpen.

Aflaat voor de overledenen van 1 tot 8 november

Van 1 tot 8 november kan men dagelijks een volle aflaat verdienen, die uitsluitend voor de overledenen kan worden opgedragen. Daarvoor volstaat het:

• een begraafplaats te bezoeken,
• daar voor de overledenen te bidden – al is het maar in stilte.

Op de overige dagen van het jaar kan men voor hetzelfde bezoek aan een begraafplaats met gebed voor de overledenen een gedeeltelijke aflaat verdienen.

Aflaat op Allerzielen – 2 november

Op de gedachtenis van alle overleden gelovigen kan men een volle aflaat voor de overledenen verdienen door een kerk of kapel te bezoeken en daar het Onzevader en de Geloofsbelijdenis te bidden.

Noodzakelijke voorwaarden

Voor een volle aflaat zijn bovendien de gewone voorwaarden nodig:

• de staat van heiligmakende genade en de sacramentele biecht,
• de heilige communie,
• gebed voor de intenties van de Heilige Vader (bijvoorbeeld een Onzevader en een Weesgegroet),
• het uitsluiten van elke gehechtheid aan welke zonde dan ook, ook een dagelijkse zonde.

Een volle aflaat kan men eenmaal per dag verdienen. Ontbreekt een van de voorwaarden, dan is de aflaat gedeeltelijk. Het is dus geen kwestie van „alles of niets” – elk gebed voor de overledenen heeft waarde, ook als niet aan alle voorwaarden voor een volle aflaat kon worden voldaan.

Hoe u zich in de praktijk voorbereidt

1. Ga eind oktober of begin november biechten – één biecht volstaat voor meerdere dagen aflaten.
2. Ontvang op elke dag waarop u de aflaat wilt verdienen de heilige communie en bid voor de intenties van de Heilige Vader.
3. Bid op de begraafplaats voor de overledenen – bijvoorbeeld een tientje van de rozenkrans of een aantal keren „Heer, geef hun de eeuwige rust”.
4. Geef in gedachten aan voor wie u de aflaat opdraagt: voor een bepaalde persoon of voor alle overledenen.

U hoeft niet het graf van een dierbare te bezoeken – elke begraafplaats volstaat, ook in een andere stad of een ander land.

Gedeeltelijke aflaten het hele jaar door

De hulp aan de overledenen eindigt niet op 8 november. Een gedeeltelijke aflaat die voor de overledenen kan worden opgedragen, is onder meer verbonden aan het gebed „Heer, geef hun de eeuwige rust” en aan het bidden van de lauden of de vespers uit het officie voor de overledenen.

De aflaat en de heilige mis voor een overledene

Een aflaat en een mis zijn twee verschillende dingen. Een aflaat is een gave die de Kerk onder bepaalde voorwaarden verleent. De heilige mis is het tegenwoordig stellen van het Offer van Christus, en de Kerk heeft haar vanaf het begin ook voor de overledenen opgedragen (KKK 1371). Onder de vormen van hulp aan de overledenen noemt de Katechismus aalmoezen, aflaten en werken van boete, maar vooral het eucharistisch Offer (KKK 1032). Daarom combineren veel families de aflaat in november met het laten opdragen van een mis voor een overledene. Gregoriaanse missen zijn geen aflaat – het zijn dertig missen die dag na dag worden opgedragen voor één overledene (meer: Gregoriaanse missen).

Waarom priesters op 2 november drie missen opdragen

Op Allerzielen mag elke priester drie heilige missen opdragen. Dit voorrecht verleende paus Benedictus XV in 1915 aan de hele Kerk (constitutie „Incruentum Altaris”), tijdens de Eerste Wereldoorlog, toen miljoenen mensen omkwamen. Slechts één van deze missen mag de priester opdragen voor een intentie waarvoor hij een stipendium aanneemt; de tweede draagt hij op voor alle overleden gelovigen, en de derde voor de intenties van de Heilige Vader.

Hoe u de overledenen in november nog meer kunt helpen

• De heilige mis – een afzonderlijke mis, een noveen voor de overledenen of dertig Gregoriaanse missen, die u kunt aanvragen via het formulier.
• De gedachtenis van de overledenen bij naam – eenmalig, gedurende het octaaf of het hele jaar; zie de jaarlijkse gedachtenis van de overledenen.
• Persoonlijk gebed – „Heer, geef hun de eeuwige rust”, de rozenkrans, de Rozenkrans van de Goddelijke Barmhartigheid.

Bronnen

• Apostolische Penitentiarie, Enchiridion Indulgentiarum (2002)
• Katechismus van de Katholieke Kerk