Odpust za zmarłych 1–8 listopada i Dzień Zaduszny – jak pomóc bliskim

Czym jest odpust

Odpust to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, które zostały już odpuszczone co do winy (KKK 1471). Odpust zupełny darowuje całą karę doczesną, cząstkowy – jej część. Kościół udziela go, czerpiąc ze skarbca zasług Chrystusa i świętych. Wierni mogą uzyskać odpust dla siebie albo ofiarować go za zmarłych (KKK 1479); nie można natomiast ofiarować go za inną żyjącą osobę.

Za odpustem stoi prawda o czyśćcu i o wspólnocie świętych: zmarli, którzy przechodzą oczyszczenie, nie mogą już sami sobie pomóc, ale mogą im pomóc nasza modlitwa i ofiara. Szerzej piszemy o tym w artykule czyściec w nauce Kościoła.

Odpust za zmarłych 1–8 listopada

Od 1 do 8 listopada można codziennie uzyskać odpust zupełny, który można ofiarować wyłącznie za zmarłych. Wystarczy:

• nawiedzić cmentarz,
• pomodlić się tam za zmarłych – choćby w myśli.

W pozostałe dni roku za takie samo nawiedzenie cmentarza z modlitwą za zmarłych można uzyskać odpust cząstkowy.

Odpust w Dzień Zaduszny – 2 listopada

We wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych można uzyskać odpust zupełny za zmarłych, nawiedzając kościół lub kaplicę i odmawiając tam „Ojcze nasz” i „Wierzę w Boga”.

Warunki konieczne

Do uzyskania odpustu zupełnego potrzebne są ponadto zwykłe warunki:

• stan łaski uświęcającej i spowiedź sakramentalna,
• Komunia święta,
• modlitwa w intencjach Ojca Świętego (np. „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”),
• wykluczenie przywiązania do jakiegokolwiek grzechu, także lekkiego.

Odpust zupełny można uzyskać raz dziennie. Jeśli brakuje któregoś z warunków, odpust jest cząstkowy. Nie jest to więc „wszystko albo nic” – każda modlitwa za zmarłych ma wartość, nawet jeśli nie udało się wypełnić wszystkich warunków odpustu zupełnego.

Jak przygotować się w praktyce

1. Pod koniec października lub na początku listopada przystąp do spowiedzi – jedna spowiedź wystarczy na kilka dni odpustów.
2. Każdego dnia, w którym chcesz uzyskać odpust, przyjmij Komunię świętą i pomódl się w intencjach Ojca Świętego.
3. Na cmentarzu pomódl się za zmarłych – np. dziesiątką różańca albo kilkakrotnie powtórzonym „Wieczny odpoczynek”.
4. W myśli wskaż, za kogo ofiarujesz odpust: za konkretną osobę albo za wszystkich zmarłych.

Nie trzeba odwiedzać grobu bliskiej osoby – wystarczy nawiedzić dowolny cmentarz, także w innym mieście czy kraju.

Odpusty cząstkowe przez cały rok

Pomoc zmarłym nie kończy się 8 listopada. Odpust cząstkowy, który można ofiarować za zmarłych, jest związany m.in. z modlitwą „Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie” oraz z odmawianiem Jutrzni lub Nieszporów z Oficjum za zmarłych. Krótkie modlitwy znajdziesz na stronie modlitwa za zmarłych.

Odpust a Msza święta za zmarłego

Odpust i Msza to dwie różne rzeczy. Odpust jest darem, którego Kościół udziela na określonych warunkach. Msza święta jest uobecnieniem Ofiary Chrystusa, a Kościół od początku ofiarował ją także za zmarłych (KKK 1371). Wśród form pomocy zmarłym Katechizm wymienia jałmużnę, odpusty i dzieła pokutne, ale przede wszystkim Ofiarę eucharystyczną (KKK 1032). Dlatego wiele rodzin łączy listopadowy odpust z zamówieniem Mszy za zmarłego. Msze gregoriańskie nie są odpustem – to trzydzieści Mszy sprawowanych dzień po dniu za jedną zmarłą osobę (więcej: Msze gregoriańskie).

Dlaczego 2 listopada kapłani odprawiają trzy Msze

W Dzień Zaduszny każdy kapłan może odprawić trzy Msze święte. Ten przywilej nadał całemu Kościołowi papież Benedykt XV w 1915 roku (konstytucja „Incruentum Altaris”), w czasie I wojny światowej, gdy ginęły miliony ludzi. Tylko jedną z tych Mszy kapłan może odprawić w intencji, za którą przyjmuje ofiarę; drugą ofiaruje za wszystkich wiernych zmarłych, a trzecią – w intencjach Ojca Świętego.

Jak jeszcze pomóc zmarłym w listopadzie

• Msza święta – pojedyncza Msza, nowenna za zmarłych albo trzydzieści Mszy gregoriańskich, które możesz zamówić przez formularz.
• Wypominki – jednorazowe, oktawalne lub roczne; różnice wyjaśniamy w artykule rodzaje wypominek, a jak wypisać kartkę – we wzorze wypominek.
• Modlitwa osobista – „Wieczny odpoczynek”, różaniec, Koronka do Bożego Miłosierdzia.

Źródła

• Penitencjaria Apostolska, Enchiridion Indulgentiarum (2002)
• Katechizm Kościoła Katolickiego