Зборная Імша і Імша ў адной інтэнцыі – чым яны адрозніваюцца

Коратка

Імша ў адной інтэнцыі (паасобная) – Імша, аплікаваная ў інтэнцыі аднаго ахвярадаўца: за кожную прынятую ахвяру святар цэлебруе асобную Імшу (кан. 948). Зборная Імша – адна Імша, у якой аб'ядноўваюцца ахвяры і інтэнцыі многіх розных ахвярадаўцаў. Касцёл дапускае яе як выключэнне – толькі тады, калі кожны ахвярадавец быў загадзя выразна праінфармаваны і добраахвотна пагадзіўся. Грыгарыянка не можа цэлебравацца як зборная Імша, бо гэта серыя з трыццаці Імшаў за адну памерлую асобу.

Тры сітуацыі, якія лёгка зблытаць

Ключавое, такім чынам, не тое, колькі імёнаў гучыць у інтэнцыі, а тое, колькі ахвярадаўцаў склалі асобныя ахвяры, разлічваючы на асобныя Імшы. Сям'я, якая разам просіць пра адну Імшу за дзядоў, не замаўляе зборнай Імшы. Пра тое, хто і за каго можа прасіць пра Імшу, мы пішам у тэксце хто можа замовіць Імшу і за каго.

Што кажа дэкрэт «Mos iugiter» (1991)

Дэкрэт Кангрэгацыі па справах духавенства Mos iugiter ад 22 лютага 1991 г., зацверджаны Янам Паўлам II, з'явіўся таму, што ў некаторых краінах пашырылася практыка «зборных інтэнцый». Дакумент называе аргументы на яе карысць уяўнымі і ўхіллівымі і звяртае ўвагу на дзве небяспекі: парушэнне справядлівасці ў адносінах да ахвярадаўцаў і паступовае знікненне сярод вернікаў разумення таго, што такое ахвяра за Імшу ў асаблівай інтэнцыі.

Адначасова дэкрэт тлумачыць дзве сітуацыі, якія не з'яўляюцца злоўжываннем: калі вернікі – асабліва ў бедных рэгіёнах – прыносяць дробныя ахвяры, не просячы пра асобную Імшу за кожную, іх можна аб'яднаць і цэлебраваць столькі Імшаў, колькі адпавядае ахвяры, устаноўленай у дыяцэзіі; а вернікі заўсёды могуць самі аб'яднаць свае інтэнцыі і ахвяры, просячы пра адну Імшу.

Уласна зборную Імшу дэкрэт дапускае як выключэнне: ахвярадаўцы павінны быць папярэджаны і выказаць згоду, а дзень, месца і час такой Імшы абвяшчаюцца публічна, не часцей за два разы на тыдзень. Дакумент перасцерагае, што калі б гэтая практыка празмерна пашырылася, яе трэба было б лічыць злоўжываннем. Асобны артыкул (арт. 4) абавязвае рэктараў санктуарыяў і месцаў паломніцтва, куды паступае шмат інтэнцый, асабліва клапаціцца пра выкананне гэтых правілаў.

У 2025 г. Дыкастэрыя па справах духавенства выдала новы дэкрэт: біскупы касцёльнай правінцыі могуць вызначыць умовы зборных Імшаў на сваёй тэрыторыі, пры гэтым згоду ахвярадаўцаў ніколі нельга меркаваць. Там, дзе такіх правілаў не выдадзена, па-ранейшаму дзейнічае Mos iugiter. Дакладны змест абодвух дакументаў і іх месца ў сістэме канонаў мы разглядаем у артыкуле імшальныя інтэнцыі ў Кодэксе кананічнага права.

Імша і просты «ўспамін» імені

Дэкрэт 2025 г. нагадвае таксама адрозненне, важнае для кожнага, хто замаўляе малітву: адно – Імша, аплікаваная ў пэўнай інтэнцыі, а іншае – просты ўспамін імені падчас літургіі, напрыклад у малітве вернікаў. Прымаць ахвяры за такі ўспамін, быццам гэта Імша, дакумент называе цяжка недапушчальным. Таму, напрыклад, выпамінкі сумленна апісваюцца як супольная малітва парафіі, а не як Імша ў інтэнцыі – пра гэтае адрозненне мы пішам таксама ў тэксце грыгарыянка ці навэнна.

Чаму грыгарыянка не можа быць зборнай

Грыгарыянскія Імшы – трыццаць Імшаў, якія цэлебруюцца дзень за днём у інтэнцыі выключна за адну памерлую асобу. Гэтая форма адсылае да здарэння, апісанага святым Грыгорыем Вялікім, які загадаў цэлебраваць Імшу на працягу трыццаці дзён за аднаго памерлага манаха, – гл. гісторыя грыгарыянскіх Імшаў. Калі б адну з гэтых Імшаў ахвяравалі адначасова за многіх асоб, сабраных ад розных ахвярадаўцаў, серыя перастала б быць серыяй за гэтую адну асобу. Таму, на нашу думку, – і згодна з тым, як грыгарыянку апісваюць парафіі і ордэны, – яе немагчыма сумясціць з формай зборнай Імшы, нават са згоды ахвярадаўцаў.

Гэта не азначае, што зборная Імша «менш дапамагае»: кожная Эўхарыстыя – Ахвяра Хрыста. Гаворка пра вернасць канкрэтнай, прызнанай Касцёлам практыцы, правілы якой мы апісваем у артыкуле што такое грыгарыянка.

Паасобная інтэнцыя ў Бялынічах

Выбіраючы ў форме «Паасобная інтэнцыя» або грыгарыянку, Вы просіце пра Імшу (або серыю Імшаў) у Вашай інтэнцыі – так, як прадугледжвае кан. 948. Інтэнцыю можна падаць праз форму, па e-mail або праз WhatsApp. Мы адказваем па e-mail з прапановай даты і часу, а пасля паступлення ахвяры на рахунак парафіі не пазней як праз два дні дасылаем пацвярджэнне са зместам інтэнцыі, датай і часам кожнай Імшы. Імшы цэлебруюцца ў першую чаргу ў санктуарыі ў Бялынічах. Замовіць інтэнцыю або грыгарыянскія Імшы; правілы ахвяры мы апісваем на старонцы ахвяра за грыгарыянскую Імшу.

Крыніцы

• Кангрэгацыя па справах духавенства, дэкрэт Mos iugiter, 22.02.1991, AAS 83 (1991), с. 443–446 – vatican.va
• Дыкастэрыя па справах духавенства, дэкрэт пра дысцыпліну імшальных інтэнцый, 13.04.2025 – vatican.va (PDF)
• Кодэкс кананічнага права, кан. 945–958 – vatican.va
• Езуіты, парафія святога Стэфана, «Імшальныя інтэнцыі» – szczepan.jezuici.pl (па-польску)